Ocenianie Kształtujące w Przedszkolu? Tak i to bez problemu.

Czym jest ocenianie kształtujące w przedszkolu?

Ocenianie kształtujące w przedszkolu polega na wspieraniu rozwoju dziecka poprzez informację zwrotną zamiast zróżnicowanych ocen liczbowych lub symbolicznych. Nauczyciel pokazuje dziecku:

• co już potrafi
• nad czym jeszcze może popracować
• w jaki sposób może to zrobić

Dziecko uczy się dzięki temu zauważać własne postępy. Zamiast pytania „Czy zrobiłem dobrze?”, z czasem zaczyna zadawać pytanie „Jak mogę zrobić to jeszcze lepiej?”.

W przedszkolu integracyjnym na Mokotowie takie podejście ma szczególne znaczenie. Dzieci rozwijają się w różnym tempie, mają różne potrzeby i talenty. Ocenianie bez stopni pozwala skupić uwagę na indywidualnym rozwoju każdego dziecka.

Dlaczego ocenianie bez stopni działa najlepiej w przedszkolu?

Małe dzieci uczą się przede wszystkim przez działanie, zabawę i relacje. Stopnie, nawet w postaci różnych chmurek i słoneczek, nie wzmacniają ciekawości świata. Często powodują stres lub porównywanie się z innymi.

Ocenianie kształtujące w przedszkolu wspiera natomiast trzy ważne obszary rozwoju:

1. Budowanie motywacji wewnętrznej

Dziecko działa dlatego, że chce spróbować, a nie dlatego, że czeka na nagrodę.

Przykład z naszej codziennej pracy w przedszkolu:

Podczas budowania z klocków nauczyciel mówi:

Widzę, że twoja wieża jest bardzo stabilna. Użyłeś szerokich klocków na dole. Co to pomoże, aby była jeszcze wyższa?” 

Dziecko zaczyna eksperymentować i samodzielnie szukać rozwiązania. W ten sposób motywacja wewnętrzna dziecka rośnie.

2. Rozwijanie samodzielności

Dzieci uczą się oceniać własną pracę.

Przykład z naszej codziennej pracy:

Po wykonaniu pracy plastycznej nauczyciel pyta:

• „Z czego jesteś najbardziej zadowolony?”
• „Co było dla ciebie trudne?”
• „Czy chciałbyś coś jeszcze dodać?”

Takie pytania wzmacniają rozwój kompetencji społecznych w przedszkolu i uczą refleksji.

3. Wzmacnianie poczucia własnej wartości

Zamiast ogólnego „brawo” dziecko słyszy konkretną informację.

Przykład z naszej codziennej pracy:

Zamiast: „Świetnie!” Nauczyciel mówi: „Zauważyłem, że bardzo dokładnie pokolorowałeś wszystkie elementy obrazka.”

Dziecko rozumie wtedy, co zrobiło dobrze.

 

Jak stosować ocenianie kształtujące w przedszkolu na co dzień?

Rodzice nie tylko z mokotowskiej Niezapominajki czasami pytają, jak wygląda ocenianie kształtujące w przedszkolu w praktyce. W rzeczywistości nauczyciele stosują je w wielu codziennych sytuacjach. Mogą nawet obawiać się ocen, bo zgodnie z prawdą uważają, że czas na oceny jest w szkole.

Informacja zwrotna podczas zabawy

Podczas zabawy konstrukcyjnej nauczyciel może powiedzieć:

„Widzę, że razem zbudowaliście most. Współpracowaliście i wymienialiście pomysły.”

Dzieci słyszą wtedy informację o swoich działaniach społecznych. W ten sposób rozwija się wsparcie rozwoju dziecka w przedszkolu integracyjnym.

Wspólne ustalanie celu

Przed zajęciami nauczyciel może powiedzieć dzieciom:

„Dzisiaj spróbujemy znaleźć jak najwięcej sposobów na liczenie do dziesięciu.”

Dzieci wiedzą, czego będą się uczyć. To też ważny element oceniania kształtującego w przedszkolu.

Podsumowanie dnia

Pod koniec dnia nauczyciel może zapytać:

• „Czego nowego się dzisiaj nauczyliśmy?”
• „Co sprawiło wam największą radość?”
• „Co spróbujemy zrobić jutro?”

Takie rozmowy wzmacniają współpracę nauczyciela z rodzicami w przedszkolu, ponieważ dzieci chętnie opowiadają później o tym w domu.

Praktyczne przykłady oceniana kształtującego

Poniżej znajdziesz kilka sytuacji z życia przedszkola, które pokazują, jak działa ocenianie bez stopni.

Przykład 1 – nauka ubierania się

Dziecko próbuje założyć kurtkę.

Nauczyciel mówi:

„Sam znalazłeś rękaw. Spróbuj teraz znaleźć drugi.”

Dziecko dostaje wskazówkę, a nie ocenę.

To realne wsparcie rozwoju dziecka w przedszkolu integracyjnym.

Przykład 2 – praca plastyczna

Dziecko rysuje rodzinę.

Nauczyciel mówi:

„Widzę, że narysowałeś członków swojej rodziny. Czy kogoś nie brakuje?” A jeśli brakuje np. linii ziemi, to może zapytać „Gdzie stoją Ci ludzie?” Może też zapytać o konkretne postacie.

Rozmowa rozwija język i emocje.

Przykład 3 – konflikt między dziećmi

Dwójka dzieci kłóci się o zabawkę.

Nauczyciel mówi:

„Widzę, że oboje chcecie bawić się tym samochodem. Jak możemy to rozwiązać?”
Dzieci uczą się negocjacji i współpracy. Tak rozwija się rozwój kompetencji społecznych w przedszkolu.

Jak rodzice mogą stosować ocenianie kształtujące w domu?

Rodzice również mogą wzmacniać motywację wewnętrzną dziecka.

Zadawaj częściej pytania zamiast oceniać

Zamiast:

„Piękny rysunek.”

Powiedz:

„Opowiedz mi o swoim rysunku.”

lub podkreśl dobrze wykonane elementy np. „Przy każdej ręce narysowałeś 5 palców, to dokładnie tyle ile mamy”.  Nie należy skupiać się na błędach.

Doceniaj wysiłek

Zamiast:

„Jesteś bardzo zdolny.”

Powiedz:

„Widzę, że długo nad tym pracowałeś.”

Takie podejście wzmacnia wsparcie rozwoju dziecka w przedszkolu i w domu.

Pozwól dziecku szukać rozwiązań

Jeśli dziecko ma problem z budowlą z klocków, zapytaj:

„Jak myślisz, co pomoże tej wieży się nie przewrócić?”

Dziecko zacznie eksperymentować.

Rola dorosłego w ocenianiu kształtującym

Nauczyciel w przedszkolu i rodzic w domu pełną rolę przewodnika. Ich zadania obejmują:

• prowadzenie obserwacji
• udzielanie dzieciom informacji zwrotnej
• wspieranie samodzielności
• budowanie relacji z dziećmi i innym ważnymi dla dziecka dorosłymi

W przedszkolu integracyjnym takie podejście pomaga dzieciom z różnymi potrzebami edukacyjnymi rozwijać się w swoim tempie.

Najważniejsze zasady oceniania kształtującego w przedszkolu

1. Zauważaj wysiłek dziecka.
2. Mów konkretnie, co dziecko zrobiło dobrze.
3. Zadawaj pytania zamiast oceniać.
4. Pomagaj dziecku szukać kolejnych kroków.
5. Współpracuj z rodzicami i/lub nauczycielami

Dzięki temu ocenianie kształtujące w przedszkolu staje się naturalną częścią codziennych sytuacji.

Dziękujemy, że przeczytaliście Państwo nasz artykuł. Jeśli jesteście dalej zainteresowani tematem lub szukacie odpowiedzi na pytania zadawane przez innych rodziców, to zapraszamy do sekcji F.A.Q. 

 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania rodziców

Czy w przedszkolu można oceniać dzieci bez stopni i ich zamienników?

Tak. Ocenianie kształtujące w przedszkolu opiera się na informacji zwrotnej, rozmowie i obserwacji rozwoju dziecka. Nauczyciel pokazuje dziecku postępy i wskazuje kolejne kroki w nauce.

Czy ocenianie bez stopni motywuje dzieci?

Tak. Motywacja wewnętrzna dziecka rośnie, gdy dziecko dostaje informację o swoim wysiłku i postępach zamiast oceny liczbowej lub symbolicznej.

Jak nauczyciel obserwuje rozwój dziecka?

Nauczyciel prowadzi obserwację pedagogiczną w przedszkolu, podczas której analizuje rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy dziecka w codziennych sytuacjach. Najstarsze dzieci dodatkowo mają dwa razy w roku przeprowadzany test gotowości szkolnej, z którego wnioski przekazywane są rodzicom w formie pisemnej. 

Czy ocenianie kształtujące działa w przedszkolu integracyjnym?

Tak. Wsparcie rozwoju dziecka w przedszkolu integracyjnym wymaga indywidualnego podejścia. Ocenianie kształtujące pozwala skupić się na postępach każdego dziecka.

Jak rodzice mogą wspierać ocenianie kształtujące?

Rodzice mogą zadawać pytania o doświadczenia dziecka, doceniać wysiłek i zachęcać do samodzielnego szukania rozwiązań.

Artykuł został przygotowany we współpracy z nauczycielem wychowania przedszkolnego z wieloletnim doświadczeniem w pracy z dziećmi.